Bev Haigh

“Bydd pobl yn anghofio’r hyn ddywedoch chi, yn anghofio’r hyn wnaethoch chi, ond byth yn anghofio sut y gwnaethoch chi iddyn nhw deimlo.”

 

Eisteddon ni i lawr gyda’r Tiwtor Cyflogadwyedd, Bev Haigh, a thrafod sut mae wynebu cyfnod anodd yn gallu darparu’r cyfleoedd gorau i dyfu. Y canlyniad? Stori yrfa ysbrydoledig sy’n dangos sut y gallwch ddefnyddio profiadau o oresgyn heriau anhygoel o anodd i helpu pobl eraill i newid eu bywydau.

 

A wnaethoch chi ddilyn addysg bellach neu addysg uwch?

I ddechrau, astudiais i gwrs busnes yn y coleg ac ailsefyll arholiadau TGAU i wella rhai graddau ac ennill cymwysterau ychwanegol, ond ar ôl blwyddyn, penderfynais adael addysg ac ymuno â’r RAF fel Rheolwr Traffig Awyr. Dyma’r penderfyniad mwyaf byrbwyll i mi ei wneud erioed ond nid un rwy’n ei ddifaru gan fy mod wedi mwynhau’r heriau unigryw a gynigiodd y rôl yn fawr. Yn anffodus, ychydig o flynyddoedd i mewn i’m gwasanaeth roedd rhaid i mi adael oherwydd amgylchiadau personol, ac am ychydig o flynyddoedd ar ôl y rôl, roeddwn i’n gweithio mewn swyddi amrywiol ar draws Llundain – dyma lle cychwynnodd fy nhaith gyrfa mewn gwirionedd.

Pa gyfeiriad wnaethoch chi ddilyn ar ôl addysg?

Yn 23 oed symudais i yn ôl i Abertawe a threuliais beth amser yn chwilio am waith, a oedd yn brofiad hollol newydd i mi gan fy mod i wastad wedi bod mewn addysg neu gyflogaeth. Ar y pryd, roedd Gwylwyr y Glannau EM yn ailstrwythuro’r sefydliad ac roedd ganddynt nifer o rolau ar y gweill a oedd o ddiddordeb i mi; roeddwn i eisiau rôl ac iddi bwrpas ystyrlon ac roeddwn i wir yn edrych ymlaen at weithio i Wylwyr y Glannau EM oherwydd eu set unigryw o heriau a sut y gallwn i drosglwyddo a defnyddio fy mhrofiad blaenorol o’r RAF. Cyflwynais gais am swydd Cynorthwyydd Gwylfa Gwylwyr y Glannau ac roeddwn yn llwyddiannus, a dyma oedd dechrau fy ngyrfa 19 mlynedd gyda Gwylwyr y Glannau EM! O’m rôl gychwynnol, es i ymlaen i fod yn Swyddog Gwylfa a Rheolwr Gwylfa, lle roeddwn yn gyfrifol am dîm o saith gwyliwr y glannau yng Nghanolfan Cydlynu Achub Morwrol Abertawe, gan gydlynu digwyddiadau chwilio ac achub morwrol. Roedd hwn yn gyfrifoldeb prysur, ond roeddwn i wrth fy modd ac wedi dysgu cymaint yn y rôl a gan y bobl roeddwn i’n gweithio gyda nhw.

Sut mae’ch taith yrfa wedi datblygu?

Yn anffodus, ar ôl 19 mlynedd yn gweithio i Wylwyr y Glannau EM, roedd fy nhîm a minnau wedi cael ein diswyddo, ac heb os nac oni bai dyma oedd un o brofiadau gwaethaf fy mywyd. Roeddwn i’n teimlo mor ddigalon fy mod i wedi colli’r rôl heb unrhyw fai arna i fy hun a heb unrhyw ddewis yn y mater. Roeddwn i’n teimlo’n ddi-rym a dechreuais i boeni o ddifrif am fy nyfodol i a dyfodol fy nheulu. Sylweddolais hefyd y prinder syfrdanol o gymorth cyflogadwyedd oedd ar gael i’r rhai a gafodd eu diswyddo; gyda diffyg cyfeiriad a phrofiad mewn rôl mor unigryw, doeddwn i ddim yn gwybod pa gyfleoedd eraill a allai ac a fyddai’n addas i mi. Doedd gen i ddim dealltwriaeth o ba sgiliau trosglwyddadwy y gallwn eu cynnig i sefydliad arall, a ches i drafferth o ran chwilio am gymorth i’m helpu i gymryd y camau nesaf. Roedd hwn yn bwynt isel iawn yn fy ngyrfa ac yn fy mywyd; roeddwn i mewn picil, doedd gen i ddim hyder ynof fi fy hun, ac roeddwn i’n teimlo’n ansicr iawn yngylch ble i droi am help.

Rwy’n berson rhagweithiol a cheisiais i sicrhau fy mod i bob amser yn symud ymlaen, hyd yn oed os mai dim ond camau bach oedden nhw i’r cyfeiriad cywir. Defnyddiais i gronfa ymaddasu ar ôl colli swydd i ailhyfforddi oherwydd roeddwn i’n awyddus i ehangu fy mhrofiad ac ennill sgiliau newydd a fyddai’n fy ngwneud yn fwy cyflogadwy a chystadleuol yn y farchnad swyddi. Dewisais i ddefnyddio’r amser hwn i benderfynu beth roeddwn i wir eisiau ei wneud, a defnyddio’r cyllid i astudio cymhwyster Addysgu Lefel 6; mwynheues i’r elfennau dysgu a datblygu yn fy rôl flaenorol, ac roeddwn i eisiau adeiladu ar fy mhrofiad. Roeddwn i’n lwcus iawn oherwydd roedd fy nheulu yn hynod gefnogol ar yr adeg hon, gan fy helpu i oresgyn heriau amrywiol gan gynnwys astudio, addysgu a gweithio ochr yn ochr â magu fy merch. Yn 2016, enillais i radd teilyngdod roeddwn i mor falch ohoni, a wynebais i gyfnod arall o ddiweithdra wrth chwilio am gyfle newydd. Yn y pen draw, wnes i sicrhau rôl Hyfforddwr Cyflogadwyedd gyda sefydliad cyflogadwyedd lleol, gan weithio gyda chleientiaid ar sail un-i-un ac mewn grwpiau. Roedd y rôl hon yn ddiddorol ac roedd yn gyfle gwych i gynnig cymorth i’r rheini mewn sefyllfaoedd tebyg i mi fy hun; roeddwn i’n gallu helpu pobl trwy rannu profiad a gallwn i uniaethu â’r empathi oedd yn wynebu pobl a chydymdeimlo â nhw, a rhoi cymorth ymarferol i’w goresgyn.

Des i i wybod am gyfle gwaith newydd gyda Choleg Gŵyr Abertawe ar y rhaglen Gwell Swyddi, Gwell Dyfodol oedd wedi apelio ata i yn fawr. Llwyddais i sicrhau rôl Hyfforddwr Gyrfa ac roeddwn i wrth fy modd! Roedd fy llwyddiant wedi rhoi llawer o hyder i mi ac roeddwn i’n gwybod mai hwn oedd y cyfle perffaith i wneud yr hyn roeddwn i’n ei garu a gwneud gwahaniaeth cadarnhaol go iawn i fywydau pobl. Roedd ymuno â Gwell Swyddi, Gwell Dyfodol yn drobwynt lle sylweddolais i fod ‘na fywyd llawn pwrpas a mwynhad i’w gael y tu allan i’r amgylchedd gwaith roeddwn i wedi treulio’r rhan fwyaf o’m bywyd ynddo. Roeddwn i’n teimlo’n gyffrous iawn ac yn ysbrydoledig i fod yn gweithio gyda grŵp o bobl wych sydd â’r un meddylfryd.

Oes un peth yr hoffech chi fod wedi ei wybod pan oeddech chi’n iau?

Hoffwn pe bawn wedi gwybod am y gwerth a’r pwysigrwydd y gall datblygiad personol eu cael ar eich taith yrfa. Yn yr ysgol, wnes i ddim rhoi’r amser na’r egni roedd fy ngwaith yn eu haeddu oherwydd ar y pryd, doeddwn i ddim yn gwybod yn iawn beth roeddwn i eisiau ei wneud ac efallai wnes i ddim gwerthfawrogi’r cyfleoedd y gallai addysg eu rhoi i mi. Hoffwn i fod wedi canolbwyntio mwy yn gynharach yn fy mywyd, oherwydd mae wedi cymryd gormod o amser i mi sylweddoli a gwerthfawrogi gwerth addysg. Rwy’n ystyried fy hun yn lwcus iawn fy mod wedi gallu dychwelyd i astudio’r hyn roeddwn i’n wirioneddol angerddol amdano a chael ail gyfle i roi’r rhagolygon gorau i mi fy hun. Mae’n hawdd dweud hyn i gyd wrth edrych yn ôl, ond rwy’n dal yn falch iawn o’r cynnydd rydw i wedi’i wneud; efallai fy mod i wedi bod ychydig yn hwyrach na phobl eraill i sylweddoli’r llwybr roeddwn i am ei ddilyn, ond gwnes i’n siŵr fy mod i wedi cyrraedd yno yn y diwedd. Os galla i wneud hyn, gall unrhyw un ei wneud!

Cyngor gorau ar gyfer ymgeisio am swyddi?

Fy nghyngor gorau fyddai gadael i’ch personoliaeth ddisgleirio trwy’r broses ymgeisio. Mae’n hanfodol, wrth gwrs, rhoi sylw i’r manylion yn y swydd-ddisgrifiad, ond mae cyflogwyr hefyd wrth eu bodd yn gweld eich unigoliaeth oherwydd gall hyn fod yn adlewyrchiad defnyddiol o’r rhinweddau ychwanegol y gallwch chi ddod â nhw i’r rôl. Rydych chi am i’ch darpar gyflogwr wybod nid yn unig eich bod chi’n addas ar gyfer y rôl, ond bod gennych chi gyfoeth o sgiliau, profiad a rhinweddau ychwanegol y gallwch chi eu cynnig i’r sefydliad. Byddwch yn uchelgeisiol ond gwnewch yn siŵr bod cydbwysedd rhwng arddangos eich personoliaeth a dangos eich proffesiynoldeb.

Beth yw’ch cyngor yn gyffredinol?

Mae pob profiad yn un gwerthfawr. Profiad yw’r unig ffynhonnell wybodaeth, ac mae mor bwysig dysgu a thyfu o bob sefyllfa rydych chi’n cael eich hun ynddi. Peidiwch â gadael i rwystrau eich atal rhag symud ymlaen yn llwyr; os ydych chi’n cael trafferth, gofynnwch am gymorth a gadewch i’r bobl o’ch cwmpas eich cefnogi. Mae pesimist yn gweld yr anhawster ym mhob cyfle, mae optimist yn gweld y cyfle ym mhob anhawster – nid yw’n hawdd ond cofiwch aros yn bositif, ymrwymo i’ch nodau a chael hwyl ar hyd y ffordd!